1.
Αντρέι Ταρκόφσκι.
Από το βιβλίο : Στιγμιαίο φως,[lumière instantanée] εκδ. Philippe Rey.
Σύνδεση : Η κοιλάδα της Χημείας 1
Πήγα στην Τσιβιταβέκια,
για να δω ένα κοιμητήριο απέναντι
από ενα εργοστάσιο και μιά δεξαμενή
πετρελαίου. Τίποτα το ιδιαίτερο.
Στην πόλη βρήκα ένα παλιό ερειπωμένο
εργοστάσιο, παράξενο, περιζωμένο
από βάτους, με μιά κεραμοσκεπή
τρυπημένη και μια ψηλή καπνοδόχο.
Και αυτή η κατασκευή είναι ζωσμένη,
απ’την μιά μεριά από την πόλη, και απ’την άλλη μεριά
από έναν λόφο. Αυτό το εργοστάσιο
μοιάζει να βρίσκεται σε μια τρύπα.
Η εντύπωση που αφήνει είναι
απλούστατα απίθανη.
2.
Γιώργος Σεφέρης
Αποσπάσματα ποιημάτων
Οι γάτες τ'Αϊ Νικόλα
...
"Παράξενο", ξαναείπε ο καπετάνιος.
"Τούτη η καμπάνα- μέρα που είναι-
μου θύμισε την άλλη εκείνη τη μοναστηρίσια.
Διηγότανε την ιστορία ένας καλόγερος
ένας μισότρελος, ένας ονειροπόλος.
"Τον καιρό της μεγάλης στέγνιας,
-σαράντα χρόνια αναβροχιά-
ρημάχτηκε όλο το νησί,
πέθαινε ο κόσμος και γεννιούνταν φίδια.
Μιλιούνια φίδια τούτο τ'ακρωτήρι,
χοντρά σαν το ποδάρι ανθρώπου
και φαρμακερά.
Το μοναστήρι τ'Αϊ-Νικόλα το είχαν τότε
Αγιοβασιλείτες καλογέροι
κι ούτε μπορούσαν να δουλέψουν τα χωράφια
κι ούτε να βγάλουν τα κοπάδια στη βοσκή,
τους έσωσαν οι γάτες που αναθρέφαν.
Τήν κάθε αυγή χτυπούσε μιά καμπάνα
και ξεκινούσαν τσούρμο για τη μάχη.
Όλη μέρα χτυπιούνταν ως την ώρα
που σήμαιναν το βραδινό ταγίνι.
Απόδειπνα πάλι η καμπάνα
και βγαίναν για τον πόλεμο της νύχτας.
Ήτανε θαύμα να τις βλεπεις, λένε,
άλλη κουτσή, κι άλλη στραβή, την άλλη
χωρίς μύτη, χωρίς αυτί, προβιά κουρέλι.
Έτσι με τέσσερις καμπάνες την ημέρα
πέρασαν μήνες, χρόνια, καιροί κι άλλοι καιροί.
Άγρια πεισματικές και πάντα λαβωμένες
ξολόθρεψαν τα φίδια μα στο τέλος
χαθήκανε, δεν άντεξαν τόσο φαρμάκι.
Ωσάν καράβι καταποντισμένο
τίποτε δεν αφήσαν στον αφρό
μήτε νιαούρισμα, μήτε καμπάνα.
Γραμμή!
Τι να σου κάνουν οι ταλαίπωρες
παλεύοντας και πίνοντας μέρα και νύχτα
το αίμα το φαρμακερό των ερπετών.
Αιώνες φαρμάκι, γενιές φαρμάκι".
"Γραμμή " αντιλάλησε αδιάφορος ο τιμονιέρης.
Γ. Σεφέρης
3.
Mυθιστόρημα Ι'
Ο τόπος μας είναι κλειστός, όλο βουνά
που έχουν σκεπή το χαμηλό ουρανό μέρα και νύχτα.
Δεν έχουμε ποτάμια δεν έχουμε πηγάδια δεν έχουμε πηγές,
μονάχα λίγες στέρνες, άδειες κι αυτές, που ηχούν και που
τις προσκυνούμε.
Ήχος στεκάμενος κούφιος, ίδιος με τη μοναξιά μας
ίδιος με την αγάπη μας, ίδιος με τα σώματά μας.
Μας φαίνεται παράξενο που κάποτε μπορέσαμε να χτί
σουμε
τα σπίτια τα καλύβια και τις στάνες μας.
Κι οι γάμοι μας, τα δροσερά στεφάνια και τα δάχτυλα
γίνουνται αινίγματα ανεξήγητα για την ψυχή μας.
Πώς γεννηθήκαν πώς δυναμώσανε τα παιδιά μας;
Ο τόπος μας είναι κλειστός. Τον κλείνουν
οι δυό μαύρες Συμπληγάδες. Στα λιμάνια
την Κυριακή σαν κατεβούμε ν'ανασάνουμε
βλέπουμε να φωτίζουνται στο ηλιόγερμα
σπασμένα ξύλα από ταξίδια που δεν τέλειωσαν
σώματα που δεν ξέρουν πιά πώς ν'αγαπήσουν.
4.
Έφηβος
Το καλοκαίρι στα δεκάξι μου χρόνια τραγούδησε μιά ξένη
φωνή μέσα στ'αυτιά μου
ήταν θυμούμαι στην ακροθαλασσιά, ανάμεσα στα κόκ-
κινα δίχτυα και μιά βάρκα ξεχασμένη στην άμμο,
σκελετός
δοκίμασα να την πλησιάσω τη φωνή εκείνη βάζοντας την
ακοή μου πάνω στην άμμο
η φωνή χάθηκε
μα ένα πεφταστέρι
σα νά'βλεπα για πρώτη φορά ένα πεφταστέρι
και στα χείλια η αρμύρα του κυμάτου.
Τη νύχτα εκείνη δεν ήρθαν πιά οι ρίζες των δέντρων.
Την άλλη μέρα ένα ταξίδι ανοίχτηκε μέσα στο νου μου
κι έκλεισε πάλι σα ζωγραφισμένο βιβλίο.
Συλλογίστηκα να πηγαίνω κάθε βράδυ στ'ακρογιάλι
να μάθω πρώτα τ'ακρογιάλι κι έπειτα να πάρω το πέλαγο.
Την τρίτη μέρα αγάπησα μιά κοπέλα πάνω σε μιά κορφή
είχε ένα άσπρο σπιτάκι σα ρημοκλήσι
μιά γριά μάνα στο παραθύρι με σκυμμένα γυαλιά πάνω σε
βελόνες, πάντα σιωπηλή
μιά γλάστρα βασιλικό μιά γλάστρα γαρούφαλα
την έλεγαν νομίζω Βάσω Φρόσω ή Μπίλιω.
Έτσι ξέχασα τη θάλασσα.
Μιά Δευτέρα του Οχτώβρη
βρήκα μιά σπασμένη στάμνα μπροστά στο άσπρο σπιτάκι
η Βάσω [γιά συντομία] φάνηκε μ'ένα μαύρο φουστάνι
αχτένιστα μαλλιά και κόκκινα μάτια
όταν τη ρώτησα :
"Πέθανε, ο γιατρός λέει πέθανε γιατί δε σφάξαμε το μαύρο
κόκορα στα θεμέλια... που να βρεθεί μαύρος κόκορας
εδώ-πέρα... μονάχα άσπρα κοπάδια... και τα πουλιά
τα πουλούν μαδημένα στην αγορά".
Δε φανταζόμουνα έτσι τη θλιψη και το θάνατο
έφυγα και ξαναγύρισα στη θάλασσα.
Τη νύχτα πάνω στην κουβέρτα του "Αι-Νικόλα" ονει-
ρεύτηκα μιά παμπάλαιη ελιά να δακρύζει.
Γ. Σεφέρης
5.
"Εκείνοι που ταξιδεύουν κοιτάζουν το πανί και τ'αστέρια,
ακούνε τον αγέρα πέρα απ'τον αγέρα την άλλη θάλασσα.
σαν ένα κοχύλι κλειστό κοντά τους, δεν ακούνε
τίποτε άλλο, δεν ψάχνουν μέσα στους ίσκιους των κυπαρισσιών
ένα χαμένο πρόσωπο, ένα νόμισμα, δεν γυρεύουν
κοιτάζοντας ένα κοράκι σ'ένα ξερό κλωνί, τι θυμάται."
Γιώργος Σεφέρης, Raven.
6.
Η κόλαση και το μέλι
Φωνάξτε ! φωνάξτε ελευθερία ! Σαν σύμβολο δεν θάχει το φαλό σας
μα τον δικό μας γήινο ουρανό.
Αρχόντοι, ανοίξτε τις πύλες της κόλασης,
να βάψουμε κόκκινους τους τοίχους.
Η υδρόγειος, πάντα μια ρόδα κακοξυρισμένη
στρέφεται πάνω σ'ένα τρίποδο ( αφέντες, εκκλησία, αστυνομία ).
Σαν κακόσχημη πατάτα. Στραβομουτσουνιάζει, γελά, και κείνη η
συναυλία του σιδερένιου χάους, να την γυρίζει ανάσκελα.
Ο ήλιος με τους συντρόφους του, το κλειδί με τους αυλικούς του
κι ο ποιητής το χορό του μπρός
στο σκουριασμένο είδωλό του.
Άκου την κόψη της φωνής του ! η γλώσσα ματωμένη,
μιά κραυγή στη γροθιά του κόσμου, το ψημένο αίμα.
Το εργοστάσιο σ'αγκαλιάζει,
ένας προβολέας ξεγυμνώνει τους αρμούς και τις πληγές
Τι λάμψη !
Το σκηνικό γυαλίζει τον ιδρώτα στο μέτωπο εκείνου που είδε
την άρμη της ζωής του να χάνεται
για μιά σταλίτσα μέλι ξαπλωμένο στ'αφρισμένα νερά.
Μετράς μηχανικά, εκεί που φτιάχνεται
η κόλαση και το μέλι.
Εδώ αναπαύονται τα πρόσωπα, μές στα τσιμεντένια λιβάδια.
Χτες, έβλεπες άραγε, τα όριά σου ;
Έζωναν τα χωράφια μ'ένα αόρατο συρματόπλεγμα.
Έχουμε όμως και την κληρονομιά. Και το πρόσωπο καθενούς μας φέρει
κι από ένα όνομα.
Mισέλ Μπρέτ
7.
Ρίτσαρντ Πάουερς
Τρεις χωρικοί πάνε για χορό
Σύνδεση: Επισκέψεις στο υπόγειο
"...Πρέπει να είμαστε ικανοί να αντικρύζουμε την πραγματικότητα, μα πάνω απ'όλα, έχουμε υποχρέωση να μεταδώσουμε αυτήν την πραγματικότητα
στους σύγχρονούς μας αλλά και στους μετέπειτα, είτε αυτή η αλήθεια μας ευνοεί είτε όχι.
Αν όμως εγώ, ανθρώπινο όν, έχον σώας τας φρένας μου, φτάνω στα όρια της αλαζονίας, βλέποντας τα πράγματα όπως είναι, κι όχι
όπως θα έπρεπε να είναι η όπως μπορούν να είναι, σας ζητώ συγνώμη, αλλά δεν μπορώ να κάνω αλλιώς...
Γι'αυτό αφήστε με να πω την αλήθεια για την εποχή μου και για τους ανθρώπους της εποχής μου έτσι όπως το θεωρώ έντιμο..."
